Bijgewerkt op 7 oktober 2026. Herschreven voor het nieuwe stookseizoen, met de stooktips van de gemeente Rotterdam en de huidige regels van de Stookwijzer.
Een houtkachel aansteken lijkt simpel: hout erin, vlammetje erbij. Toch bepaalt juist het eerste kwartier of je kachel schoon brandt of de hele straat laat meeruiken. Met droog hout, de luchttoevoer helemaal open en een vuur dat je van bovenaf aansteekt, heb je snel gele vlammen en bijna geen rook. Hieronder lees je hoe je dat stap voor stap doet.
In het kort
- Kijk eerst op de Stookwijzer: bij windkracht 2 of minder staat die altijd op code rood.
- Gebruik alleen droog, onbehandeld hout, met fijn aanmaakhout en een aanmaker bovenop de stapel.
- Zet de luchttoevoer van de kachel helemaal open en steek het vuur van bovenaf aan.
- Gele vlammen en bijna geen rook uit de schoorsteen betekenen dat het goed gaat.
Voor je begint: kijk naar buiten en in de kachel
De eerste vraag is niet hoe, maar of. Juist op rustige herfstavonden zonder wind blijft rook laag in de straat hangen. De Stookwijzer van het RIVM geeft daarom altijd code rood bij windkracht 2 of minder, en ook bij slechte luchtkwaliteit, zo staat bij het Informatiepunt Leefomgeving. Het advies per blok van zes uur vind je op de Stookwijzer. Meer over de drie kleuren lees je in wanneer je de houtkachel wel of niet aansteekt.
Kijk daarna in de kachel. Haal oude as weg die de luchtgaten afsluit en controleer of de schuif of klep in de schoorsteen open staat. Is de schoorsteen dit jaar nog niet geveegd, doe dat dan eerst: de gemeente Rotterdam adviseert minstens één keer per jaar, zodat de rook goed naar buiten kan. Hoe je dat aanpakt staat in schoorsteen schoonmaken voor het stookseizoen.
Wat je nodig hebt
Drie lagen, van dik naar dun. Onderop haardhout, daarboven aanmaakhout en bovenop een aanmaker: aanmaakkrullen of aanmaakblokjes. Welke aanmaker bij jou past lees je in het verschil tussen aanmaakhout, aanmaakblokjes en aanmaakkrullen.
Het belangrijkste is droog hout. Volgens de stooktips van de gemeente Rotterdam herken je het aan barsten of een schors die loslaat, en op een vochtmeter is onder de 20 procent goed. Ons haardhout is ovengedroogd en komt onder meer in een doos van 20 kilo; aanmaakhout is er ook in een netzak van 10 kilo.
Zo steek je de houtkachel aan, stap voor stap
- Lucht open. Zet de luchttoevoer van de kachel helemaal open, net als de klep in de schoorsteen. Dat is ook het eerste advies van de gemeente Rotterdam.
- Stapel van dik naar dun. Leg twee of drie blokken haardhout onderin, met wat ruimte ertussen. Daarop een laag aanmaakhout, kruislings, en bovenop de aanmaker.
- Steek bovenaan aan. Het vuur brandt van boven naar beneden, zodat de gassen uit het hout door de vlam gaan en verbranden. Dit heet de Zwitserse methode; de opbouw laag voor laag staat in haard aanmaken met de Zwitserse methode.
- Deur dicht en laten lopen. Sluit de deur van de kachel en laat de lucht open tot het hout eronder goed brandt. Blijf erbij en laat het vuur niet alleen.
Brandt hij goed? Zo zie je het
De gemeente Rotterdam geeft een eenvoudige toets: een goed vuur heeft gele, gelijkmatige vlammen en er komt bijna geen rook uit de schoorsteen. Oranje vlammen en donkere rook betekenen dat de verbranding niet goed is. Loop even naar buiten en kijk.
Goed vuur gele vlammen, bijna geen rook
Zo wil je het hebben. Leg pas hout bij als er een laag gloeiende kooltjes ligt, en dan een paar blokken tegelijk, niet de kachel vol.
Traag vuur oranje vlammen, lichte rook
Meestal te weinig lucht. Controleer of de luchttoevoer en de klep echt open staan en of de as de luchtgaten niet afsluit.
Rokend vuur donkere rook uit de schoorsteen
Bijna altijd te nat hout of te veel hout tegelijk. Gebruik droger hout, leg minder bij en steek de volgende keer opnieuw van bovenaf aan.
Wat er niet in de kachel hoort
Stook alleen schoon, onbehandeld hout. Geverfd, gelakt of geïmpregneerd hout, sloophout, spaanplaat en afval horen er niet in; dat volgt uit de landelijke regels die het Informatiepunt Leefomgeving op een rij zet. Wat je gemeente daarnaast zelf mag regelen, lees je in stookverbod voor je houtkachel.
En stook niet de hele dag door. De gemeente Rotterdam adviseert de kachel wat vaker uit te laten en hooguit vier uur per dag te stoken. Dat scheelt rook voor de buren en hout voor jou.
Klaar om aan te steken
Droog haardhout en aanmaakhout voor het hele seizoen